* PV: Với vai trò là cơ quan của Quốc hội giám sát việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội, trong đó có BHXH, BHYT, đồng chí có những đánh giá gì về việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT của ngành BHXH Việt Nam trong năm vừa qua?

- Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh:

BHXH, BHYT- 2 trụ cột chính của an sinh xã hội. Hằng năm, Chính phủ báo cáo Quốc hội về tình hình thực hiện chính sách, chế độ BHXH; quản lý và sử dụng quỹ BHXH, quỹ BHYT; định kỳ 2 năm báo cáo Quốc hội về việc thực hiện Nghị quyết số 68/2013/QH13 của Quốc hội về “Đẩy mạnh thực hiện chính sách, pháp luật về BHYT, tiến tới BHYT toàn dân”; định kỳ 3 năm báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về “Tình hình thực hiện chi phí quản lý BHXH, BH thất nghiệp và đề xuất chi phí quản lý cho giai đoạn tiếp theo” và Ủy ban Xã hội có trách nhiệm thẩm tra các báo cáo này trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XV vào tháng 10 vừa qua, các báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện chính sách, chế độ BHXH, quản lý và sử dụng quỹ BHXH, quỹ BHYT, cùng báo cáo thẩm tra của Ủy ban đã được trình Quốc hội, đã được các đại biểu Quốc hội thảo luận rất sôi nổi và có nhiều ý kiến sâu sắc.

Qua giám sát, Ủy ban Xã hội thấy rằng, Chính phủ đã rất nỗ lực trong công tác chỉ đạo, điều hành về BHXH, BHYT, hầu hết các cấp uỷ đảng, chính quyền nhiều nơi đều vào cuộc chỉ đạo công tác BHXH, BHYT, nhất là trong việc duy trì, phát triển đối tượng tham gia, phục vụ đối tượng thụ hưởng và thực hiện các chế độ BHXH, BHYT và các chính sách đặc thù hỗ trợ NLĐ, người SDLĐ trong bối cảnh dịch COVID-19, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với các chính sách an sinh xã hội của Đảng, Nhà nước giúp người dân thấy được ý nghĩa, lợi ích của BHXH, BHYT, thúc đẩy phát triển đối tượng tham gia.

Đóng góp vào thành công chung, không thể không kể đến nỗ lực của cơ quan BHXH, các cán bộ, NLĐ trong ngành BHXH.

Có thể nói, năm 2020 và năm 2021, mặc dù ảnh hưởng nặng nề của đợt dịch COVID-19 nhưng công tác BHXH, BHYT tiếp tục đạt được các kết quả quan trọng.

BHXH Việt Nam đã chủ động nắm bắt, đề xuất nhiều giải pháp để khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn cũng như đánh giá các tác động của chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đến an sinh xã hội của đất nước, đời sống của người dân; chủ động thực hiện tinh giản biên chế, cải cách TTHC, ứng dụng CNTT trong quản lý, đổi mới cả về nội dung, hình thức trong công tác tuyên truyền phù hợp với từng nhóm chủ thể tham gia BHXH, BHYT qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ để phục vụ người dân và DN.

* Thông qua giám sát việc thực hiện chính sách BHXH ở một số địa phương và DN, đồng chí đánh giá như thế nào về công tác phục vụ nhân dân của ngành BHXH Việt Nam? Đâu là những khó khăn, vướng mắc cần sớm có những giải pháp để chính sách BHXH, BHYT phát huy tốt hơn nữa trong việc đảm bảo an sinh xã hội?

- Trong công tác phát triển đối tượng, ngành BHXH đã rất cố gắng để cùng với các bộ, ngành phấn đấu đạt ở mức cao nhất các chỉ tiêu được Đảng, Quốc hội và Chính phủ giao. Đặc biệt, việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện đã vượt chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Theo đó, từ năm 2019 đến nay, số người tham gia đã tăng gấp 3 lần so với cả giai đoạn 10 năm trước (từ 2008- 2018); chỉ tiêu bao phủ BHYT toàn dân về đích trước thời hạn so với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Đảng cũng như Nghị quyết số 68/2013/QH13 của Quốc hội.

Bên cạnh đó, công tác thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đã quản lý được trên 30% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH; gần 30% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BH thất nghiệp và khoảng 90% dân số tham gia BHYT.

Thông qua việc đẩy mạnh chuyển đổi số, Ngành cơ bản đã giải quyết chính sách trên các phần mềm liên thông; kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả, chống lạm dụng, trục lợi quỹ qua hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung của Ngành; việc sử dụng ứng dụng VssID cũng đã giúp người dân có thể tự theo dõi được quá trình tham gia BHXH, BH thất nghiệp và BHYT của bản thân, qua đó, giám sát trở lại việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BH thất nghiệp và BHYT.

Trong thời gian tới, ngành BHXH cần quan tâm hơn nữa đến công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT để đạt được mục tiêu đề ra.

Trong đó quan tâm đối với việc phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình, nhất là trong bối cảnh đại dịch COVID-19; tăng cường công tác thanh kiểm tra, giám định theo thẩm quyền; bảo đảm thu đúng, thu đủ; chi đúng, chi đủ cho đối tượng thụ hưởng BHXH, BHYT; tránh tình trạng thất thoát quỹ BHXH, BHYT; tiếp tục cải cách TTHC để mọi người dân đều có thể tiếp cận thuận tiện, dễ dàng với các dịch vụ BHXH, BHYT. Đặc biệt, cần tiếp tục kiện toàn ngành BHXH để ngày càng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, tin cậy và minh bạch.

Item 1 of 5

* Nghị quyết Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XV vừa qua đã khẳng định quá trình triển khai thực hiện Luật BHXH năm 2014 đã bộc lộ những bất cập và cần phải sửa đổi. Để việc sửa Luật BHXH đạt tiến độ theo tinh thần chỉ đạo của Quốc hội, Ủy ban Xã hội có những lưu ý gì đối với Chính phủ cũng như các bộ ngành liên quan?

- Với mong muốn xây dựng BHXH thực sự là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị- xã hội, đời sống nhân dân, phát triển bền vững đất nước thông qua việc từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân, hệ thống BHXH linh hoạt, đa dạng, đa tầng, hiện đại và hội nhập quốc tế theo nguyên tắc đóng- hưởng, công bằng, bình đẳng, chia sẻ và bền vững, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 42/2021/QH15, trong đó đã yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành có liên quan tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để người dân, DN hiểu rõ hơn về chính sách BHXH; thực hiện các chính sách, giải pháp đồng bộ để duy trì và mở rộng đối tượng tham gia, nhất là đối tượng lao động ở khu vực phi chính thức, lao động nông thôn; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán việc quản lý và sử dụng quỹ BHXH; tiếp tục nghiên cứu, sắp xếp tổ chức bộ máy làm công tác BHXH theo yêu cầu của Nghị quyết số 18-NQ/TW; sớm tổng kết Nghị quyết số 93/2015/QH13 về việc thực hiện chính sách hưởng BHXH một lần đối với NLĐ, nghiên cứu đề xuất quy định thời gian đóng, hưởng BHXH hợp lý trong tình hình mới; đồng thời khẩn trương trình Quốc hội việc sửa đổi hoặc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH, Luật Việc làm và các luật khác có liên quan....

Trong thời gian tới, để việc sửa Luật BHXH đảm bảo chất lượng, đạt tiến độ theo tinh thần Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan cần tổng kết kỹ lưỡng thực hiện Luật BHXH và các luật, nghị quyết có liên quan cũng như các quan hệ xã hội mới, những vấn đề phát sinh trong lĩnh vực BHXH trong tiến trình phát triển kinh tế- xã hội nói chung và trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 nói riêng; bám sát các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng để nghiên cứu, đề xuất các chính sách nhằm khắc phục các tồn tại hạn chế thời gian qua và tạo hành lang pháp lý minh bạch, cụ thể, đầy đủ hơn về BHXH nhằm thích ứng với những tác động, biến đổi xã hội, dịch bệnh COVID-19, già hóa dân số.

Bên cạnh đó, trong quá trình xây dựng chính sách cần tăng cường lấy ý kiến những đối tượng có liên quan, tham vấn ý kiến chuyên gia, chắt lọc kinh nghiệm quốc tế, đánh giá tác động của các chính sách được đề xuất... để bảo đảm các chính sách về BHXH được sửa đổi, bổ sung có tính khả thi cao, phù hợp với quá trình phát triển kinh tế- xã hội. 

Nhân dịp năm mới 2022 và Tết nguyên đán Nhâm Dần, tôi mong muốn và tin tưởng chúng ta sẽ tiếp tục đoàn kết, đồng lòng, nỗ lực, sáng tạo, vượt khó, tiếp tục phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó; tổ chức thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT- 2 chính sách trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội quốc gia; tận tụy và hết lòng, hết sức phục vụ người tham gia BHXH, BHYT, để chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT ngày càng đi sâu vào thực tiễn đời sống, phát huy được hết tính nhân văn, tốt đẹp, thực sự trở thành điểm tựa an sinh của mỗi người dân Việt Nam.

* Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Thực hiện: Vũ Thu
Trình bày: Quang Hùng